Zelfbeschikking & autonomie

Het recht op eigen keuzes en zelfstandigheid. Het individuele recht op zelfbeschikking kan gezien worden als een element van de persoonlijke vrijheid, en daarmee als een grondslag van de mensenrechten.

1. 

Lichamelijke integriteit

Het recht op onaantastbaarheid van het lichaam biedt bescherming tegen ongewilde bemoeienis met het lichaam door derden.
Aangezien er weinig persoonlijker is dan het eigen lichaam, kan de lichamelijke integriteit worden opgevat als een kernelement van het recht op respect voor privéleven en de persoonlijke levenssfeer. 
 

2.

 
1. Ontvangen van een kwaliteitsvolle dienstverstrekking

Elke patiënt ontvangt volgens de eigen behoeften de best mogelijke dienstverstrekking in functie van de medische kennis en van de beschikbare technologie. De diensten worden verstrekt met respect voor de menselijke waardigheid en voor de autonomie van de patiënt, zonder enig onderscheid (bijv. sociale klasse, seksuele geaardheid, filosofische overtuiging). De zorgen met het oog op het voorkomen, behandelen en verzachten van lichamelijke en psychische pijn maken integraal deel uit van de behandeling van de patiënt.

2. Vrij kiezen van de beroepsbeoefenaar

De patiënt kiest de beroepsbeoefenaar en kan zich op elk ogenblik richten tot een andere beroepsbeoefenaar.

3. Geïnformeerd worden over zijn gezondheidstoestand

De beroepsbeoefenaar verstrekt aan de patiënt alle informatie die nodig is om inzicht te krijgen in zijn gezondheidstoestand en de vermoedelijke evolutie ervan.

 

De beroepsbeoefenaar deelt de informatie mondeling mee in een duidelijke taal die aangepast is aan de patiënt. Hij houdt onder meer rekening met de leeftijd, de opleiding en het begripsvermogen van de patiënt. De patiënt kan zich laten bijstaan door een vertrouwenspersoon. Dat kan een familielid zijn, een vriend, een andere patiënt of elke andere persoon die door de patiënt aangewezen wordt om hem/haar bij te staan bij het verkrijgen van de informatie omtrent zijn gezondheidstoestand, bij de inzage van zijn/haar patiëntendossier of bij het bekomen van een afschrift ervan, alsook bij het neerleggen van een klacht.

4. Vrij toestemmen in een tussenkomst, met voorafgaande informatie

Vooraleer een behandeling wordt opgestart, dient de beroepsbeoefenaar daartoe de vrije en geïnformeerde toestemming van de patiënt te verkrijgen. Dit houdt in dat de beroepsbeoefenaar de patiënt duidelijk heeft geïnformeerd over de karakteristieken van de beoogde tussenkomst. De informatie die op gepaste tijd verstrekt wordt (bijv. alvorens de patiënt zich op de operatietafel bevindt) heeft betrekking op de volgende aspecten van de tussenkomst:

-het doel (bijv. een diagnosestelling, om te opereren)

-de aard (bijv. is de tussenkomst pijnlijk?),

-de graad van urgentie,

-de duur, de frequentie,

-de contra-indicaties,

-de nevenwerkingen,

-de relevante risico’s,

-de noodzaak aan nazorg,

-de financiële gevolgen,

-de eventuele gevolgen van een weigering van toestemming alsook

-de mogelijke alternatieven

5. Kunnen rekenen op een zorgvuldig bijgehouden patiëntendossier, met mogelijkheid tot inzage en afschrift

De beroepsbeoefenaar heeft voor elke patiënt een zorgvuldig bijgehouden dossier, dat hij op een veilige plaats bewaart. Dit dossier bevat de identiteitsgegevens van de patiënt en medische informatie (bijv. onderzoeksresultaten, diagnosestellingen). De patiënt kan aan de beroepsbeoefenaar vragen om aan het dossier bepaalde documenten toe te voegen (bijv. een wetenschappelijk artikel over de diagnose, een document waarin een vertrouwenspersoon of een vertegenwoordiger aangewezen wordt). Indien de patiënt van beroepsbeoefenaar verandert, kan hij vragen dat zijn/haar patiëntendossier wordt overgedragen om de continuïteit van de zorgen te waarborgen.

 

Hoe kan de patiënt zijn/haar dossier inzien? De patiënt kan (mondeling of schriftelijk) aan de beroepsbeoefenaar vragen dat hij/zij rechtstreeks het patiëntendossier kan inzien. Vanaf de ontvangst van dit verzoek, heeft de beroepsbeoefenaar 15 dagen tijd om het dossier aan de patiënt voor te leggen, met uitzondering van de persoonlijke notities van de beroepsbeoefenaar (aantekeningen die voor derden verborgen zijn, die bestemd zijn voor persoonlijk gebruik van de beroepsbeoefenaar en die voor de kwaliteit van de zorgen van geen belang zijn) en de gegevens die betrekking hebben op derden.

6. Verzekerd zijn van de bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer

Behoudens akkoord van de patiënt, zijn bij de verstrekking alleen die personen aanwezig die op professioneel vlak nodig zijn. De informatie in verband met de gezondheid van de patiënt mag niet aan derden worden meegedeeld (bijv. voor het sluiten van een levensverzekering), behalve in geval van wettelijke afwijking en indien dit nodig is voor de bescherming van de volksgezondheid of voor de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen (bijv. besmettingsrisico).

7. Neerleggen van een klacht bij een ombudsdienst

Indien iemand oordeelt dat één van zij/haar patiëntenrechten niet gerespecteerd is, kan hij/zij bij een bevoegde ombudsdienst een klacht neerleggen.

 

© 2018 

Design & illustrations

by Nina Callens

Met de steun van